ΘΕΟΦΡΑΣΤΕΙΟ

ΓΥΜΝΑΣΙΟ

ΕΡΕΣΟΥ

ΛΕΣΒΟΥ

 

 

 

 

ΚΕΝΤΡΙΚΗ | ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΜΑΣ | ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ | ΜΑΘΗΤΕΣ | ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ | ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ | ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ | ΧΑΡΤΗΣ ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΑΣ

 

Greek version  

 

Η ιστοσελίδα μας φιλοξενείται από το sch.gr

Ιστορία του σχολείου

Ένα κείμενο που αναφέρεται στην ιστορία του σχολείου μας  γραμμένο  από τη μαθήτρια Μυρσίνη-Αναστασία Δημακοπούλου.

Ιστορία της Ερεσού

Η ιστορία του τόπου μας σ' ένα ευσύνοπτο κείμενο που έγραψε η μαθήτρια Μανούσου Ιωάννα.

Θεόφραστος και Σαπφώ

Δύο μεγάλες προσωπικότητες της αρχαιότητας  που γεννήθηκαν στην Ερεσό. Μια σύντομη παρουσίαση της ζωής και του έργου τους από τις μαθήτριες Σαββέλου Δέσποινα και Τρέντου Αναστασία.

Τοπικό Ιδίωμα

Η μαθήτρια Παγκαλίνη Δέσποινα κατέγραψε την ερεσιώτικη γλώσσα σ' ένα λεξικό το οποίο ανανεώνεται συνεχώς.

Ήθη και έθιμα

Ο μαθητής Σάββας Βασίλης βασισμένος σε διηγήσεις ηλικιωμένων ανθρώπων της περιοχής γράφει για τα έθιμα της Ερεσού.

Συνταγές της Ερεσού

Οι μαθητές του σχολείου έγραψαν παραδοσιακές συνταγές της Ερεσού και σας καλούν να τις δοκιμάσετε.

Έργα ζωγραφικής

Έργα ζωγραφικής μαθητών του σχολείου.

Σαπφώ και Φάωνας

Το σχολείο μας ετοίμασε μία εργασία με σκοπό τη συμμετοχή του στη μαθητική συνάντηση –Φεστιβάλ Ικαρίας 2009 με θέμα: ''Η Μυθολογία από μαθητές και για μαθητές. Ένα μάθημα ιστορίας για τα νησιά του Αιγαίου και την Κρήτη''.

Η εργασία μας αναφέρεται στο μύθο της Σαπφώς και του Φάωνα.

Υπεύθυνες καθηγήτριες:

Γκιουμέ Κωνσταντίνα ( Μαθηματικός) και Σκλεπάρη Πολυξένη (Αγγλική Φιλολογία).

Οι μαθητές που εργάστηκαν:

Έρευνα-συγγραφή κειμένου: Ελευθεράκη Ευτυχία και Μιχάι Φανή (Β' Γυμνασίου), Μανούσου Ιωάννα (Γ' Γυμνασίου).

Αναζήτηση εικόνων: Βουτσιώτης Συμεών (Γ' Γυμνασίου).

Παρουσίαση εργασίας:

Ερχόμαστε από το νησί της Λέσβου. Από την Ερεσό που βρίσκεται στο νοτιοδυτικό  άκρο του  νησιού.

Ο τόπος μας είναι γενέτειρα πολλών προσωπικοτήτων της αρχαιότητας. Μια από αυτές είναι και η Σάπφω. Γύρω από το όνομα της Σαπφώς υπάρχουν πολλοί μύθοι. Εμείς σήμερα θα σας παρουσιάσουμε τον μύθο που αναφέρεται στο θάνατο της Σαπφώς και ονομάζεται ''ΣΑΠΦΩ ΚΑΙ ΦΑΩΝΑΣ''.

Σύμφωνα με τον ιστορικό Αιλιανό στο βιβλίο του ''Ποικίλου Ιστορία''  τόμος 12 παράγραφος 18 στη Λέσβο υπήρχε ένας γέρος καλόκαρδος βαρκάρης ο Φάωνας ο οποίος μετέφερε με την βάρκα του ανθρώπους από τη Λέσβο στη Μικρά Ασία. Η θεά Αφροδίτη θέλοντας να  δοκιμάσει την καλοσύνη και την ανθρωπιά του Φάωνα παρουσιάστηκε  σ’ αυτόν με τη μορφή γριάς και του ζήτησε να τη μεταφέρει με τη βάρκα του. Ο Φάωνας πρόθυμος όπως πάντα τη μετέφερε με κάθε φροντίδα και χωρίς να δεχτεί  καμία αμοιβή. Τότε η Αφροδίτη τιμώντας το Φάωνα για την καλοσύνη  και την ανθρωπιά του, του χάρισε ένα αλάβαστρο με μύρο και πως ο Φάωνας, όταν άλειψε το σώμα του με αυτό, έγινε νέος και πάρα πολύ όμορφος.  Άρχισαν τότε να τον αγαπούν όλες οι γυναίκες της Λέσβου συμπεριλαμβανομένης και της Σαπφώς. Ώσπου στο τέλος κάποιοι τον έσφαξαν για μοιχεία.

Η Σαπφώ σύμφωνα με τον μύθο απογοητευμένη από τον άτυχο έρωτα της για το Φάωνα, αυτοκτόνησε πέφτοντας στη θάλασσα από το ακρωτήριο Λευκάτας, που βρίσκεται στη Λευκάδα.

Αυτό αναφέρεται και στο λεξικό Σούδα, όπου διαβάζουμε για τη Σαπφώ:

«Λέσβια εκ Μυτιλήνης ψάλτρια δ’ έρωτας Φάωνος του Μυτιληναίου εκ του Λευκάτου κατεπόντησαν εαυτήν».

Παρακάτω βλέπετε ένα μελανόμορφο κρατήρα του 430-420 π.Χ.  Ο αγγειογράφος εδώ εικονίζει αντίθετα με την παράδοση, τη θεά και το Φάωνα νέους. Η Αφροδίτη λυγερή και χαριτωμένη, δρασκελάει τα βράχια για να πηδήσει στη βάρκα, όπου την περιμένει ο Φάων με τα κουπιά στο χέρι . Ένας Έρωτας προχωρεί προς αυτόν για να τον στεφανώσει, ένας άλλος που κρατάει στεφάνι δείχνει το δρόμο στη θεά. Τα ονόματα  του Φάωνα και της Αφροδίτης αναγράφονται.

 Εδώ βλέπετε μια μελανόμορφη υδρία του 410 π.Χ., όπου δείχνει το Φάωνα να  κάθεται στεφανωμένος πάνω σε μαλακό μαξιλάρι, κάτω από τον ίσκιο μιας δάφνης να κρούει τη λύρα του. Πλάι του η Δημώνασσα, γοητευμένη από την παρουσία του και τους ήχους της μουσικής του, του προσφέρει χρυσή ταινία. Χρυσή ταινία κρατάει και η Λεύρα καθισμένη σε βράχο αριστερά του συνεπαρμένη στρέφει προς αυτόν και αγνοεί τη Χρυσογένεια που σκύβει να της μιλήσει. Ένας Έρωτας πετά προς το Φάωνα . Η παρουσία της Λητώς και του Απόλλωνα δεξιά είναι δυσερμήνευτη, αφού η ανάμειξη τους στο μύθο δεν αναφέρεται στις πηγές (Ελληνική Μυθολογία, Ήρωες, Εκδοτική Αθηνών).

Το στοιχείο της μεταμόρφωσης μιας θεάς σε θνητό το συναντάμε και σε  άλλους μύθους, όπως λόγου χάρη στην Οδύσσεια  που διδάσκετε στην  Α΄ Γυμνασίου, όπου η θεά Αθηνά παρουσιάζεται στο γιο του Οδυσσέα, τον Τηλέμαχο, ως τον παλιό φίλο του πατέρα του, το Μέντη.

Για τον ίδιο το Φάωνα δεν υπάρχουν στοιχεία από κείμενα πέρα από ελάχιστες αναφορές στο απόσπασμα  211LP της Σαπφώς ,οπότε πολλοί συμπεραίνουν ότι πρόκειται για μυθικό πρόσωπο.

Γιατί όμως η Σαπφώ ερωτεύεται ένα μυθικό πρόσωπο τόσο όμορφο και νέο;

 Σύμφωνα με τον  Gregory Nagy καθηγητή Κλασικής Φιλολογίας και Συγκριτικής Λογοτεχνίας του Πανεπιστημίου του Harvard υπάρχει σε αυτήν την πράξη  μια υπονοούμενη ελπίδα ,αυτή της ανάκτησης της νιότης. Αφότου η Αφροδίτη πέρασε τον πορθμό, έγινε ξανά νέα και όμορφη προσφέροντας νιάτα και ομορφιά και στο Φάωνα, έτσι και η Σαπφώ θέλει να ελπίζει ότι με αυτόν τον έρωτα θα κατακτήσει την αιώνια νεότητα.

Μια άλλη ερμηνεία έχουμε από τον Γιάννη Κορδάτο στο βιβλίο του η «Σαπφώ και οι κοινωνικοί αγώνες στη Λέσβο». Ο συγγραφέας γράφει :

«Η παράδοση αναφέρει πως ερωτεύτηκε κάποιον  που τον έλεγαν Κερκύλα, που ήταν από την Άνδρο και πλούσιος. Τον παντρεύτηκε και ίσως να απόχτησαν και ένα παιδάκι, την Κληίδα, που πήρε το όνομα της μητέρας της Σαπφώς ,καθώς υπήρχε ήδη διαμορφωμένη παράδοση…» που αφορούσε την ονοματοδοσία των θυγατέρων στη Λέσβο , κάτι που συνεχίζεται μέχρι τις μέρες μας.

Για την παντρειά της Σαπφώς κάνουν λόγω το λεξικό Σούδα, ο Μάξιμος ο Τύριος, φιλόσοφος του 2ου μισού του 2ου μ.Χ. αιώνα, η 15η επιστολή του Οβιδίου, ο Πάπυρος Οξυρρυγχού (ΧV,στίχος 1800), και ένα δυό κομμάτια από τραγούδια της ίδιας της Σαπφώς.

Ο έρωτας της για τον Κερκύλα ήταν τόσο φλογερός και η αγάπη της τόσο μεγάλη που η καρδιά της πληγώθηκε βαριά όταν ο Κερκύλας την άφησε και έφυγε . Τότε ίσως να έπεσε σε μελαγχολία. Αυτό συμπεραίνουμε κατά τον Κορδάτο και από το παρακάτω της τραγούδι:

 «Ομορφόθρονη αθάνατη Αφροδίτη,

κόρη του Δία, σου δέομαι, δολοπλέχτρα,

με πίκρες και καημούς μη, Δέσποινα,

παιδεύεις την ψυχή μου.

Μα έλα μου, αν και κάποτε από πέρα

το κάλεσμά μου όμοι' αγροικώντας,

ήρθες, το πατρικό παλάτι αφήνοντας,

και το χρυσό σου αμάξι

ζεύοντας κι όμορφα στρουθιά πετώντας

γοργά στη γή σ΄εφέρανε τη μαύρη

παντ΄απ΄τον ουρανό με φτεροκόπημα

πυκνό μες΄τον αιθέρα.

Κι΄ως έφτασαν ταχιά, χαμογελώντας

με την αθάνατη όψη, ω μακαρία,

με ρώτησες σαν τι και πάλι να 'παθα

τι σε καλω κοντά μου.

τι λαχταρά η ψυχή μου η φρενιασμένη

τόσο πολύ να γίνει: -Ποια και πάλι

θες η Πειθώ να΄φέρει στην αγάπη σου;

Σαπφώ, ποια σ' αδικάει;

Γιατί αν φεύγει, γοργά από πίσω θα 'ρθει,

κι΄αν δεν παίρνει σου δώρα, θα σου φέρει

τωρ΄αν δεν σ΄αγαπάει, θα σ΄αγαπήσει

 και δίχως να το θέλει.

Ω! έλα μου και τώρα, κι΄απ΄τις μαύρες

τις έγνοιες λύσε με, και ό,τι ν΄αληθέψει

ποθεί η ψυχή μου, τέλεσ' το, κι΄ατή σου

συ γίνε ο βοηθός μου.»

(Μετάφραση ο  Π. Λεκατσάς)

Απομεινάρια αυτού του έρωτα είναι και μια από τις λιγοστές οδούς που βρίσκονται στην Σκάλα Ερεσού με το όνομα Κερκύλα.

Ας ασχοληθούμε τώρα με ένα άλλο στοιχείο του μύθου, την πτώση της Σαπφώς από το ακρωτήριο Λευκάτα.

Ο καθηγητής  Gregory Nagy αναφέρει στη δημοσίευση του στο περιοδικό Αρχαιολογία με τίτλο «Ο Φαέθων, ο Φάων  της Σαπφούς και ο Λευκό Βράχος της Λευκάδας»:

«Στο θεατρικό  έργο του Μενάνδρου με τίτλο «Λευκαδία» τη διάσωση του οποίου οφείλουμε στον Στράβωνα  διαβάζουμε:

Ο Στράβων περιγράφει ένα ιερό του Απόλλωνα Λευκάτα που βρίσκεται στο ακρωτήριο Λευκάτας και μια αρχαία λατρευτική πρακτική που συνδέεται με αυτό. Κάθε χρόνο ένα εγκληματίας  ριχνόταν από τον λευκό βράχο στη θάλασσα για να αποτραπεί το κακό (αποτροπής χάριν). Στο σώμα του προσδένονταν φτερά, ακόμη και πουλιά, ενώ άνδρες σε ψαρόβαρκες περίμεναν κάτω από το βράχο για να περισυλλέξουν το θύμα μετά την πτώση του στη θάλασσα.

Το στοιχείο της πτώσης από το ακρωτήριο Λευκάτας το συναντάμε ,σύμφωνα με την αφήγηση στο 6ο (VI) βιβλίο του μυθογράφου Πτολεμαίου Χένου περίπου το 100μ.Χ, πρώτα στον μύθο που αναφέρεται στην πτώση της θεάς Αφροδίτης από τον ίδιο βράχο για τον έρωτα του Άδωνη.

Ο ντόπιος πληθυσμός αναφέρει έναν θρύλο που αφορά το θάνατο της Σαπφώς.               Ανακαλύφθηκε από ένα βοσκό ,στο βράχο που είναι απέναντι από το λιμάνι της Ερεσού ,μία τρύπα με διαστάσεις 0,8x0,5 μ. Εκεί φημολογείται ότι είχαν φυλακίσει τη Σαπφώ.

 Ο μύθος αυτός λειτούργησε ως πηγή έμπνευσής σε πολλούς καλλιτέχνες όπως ζωγράφους:

  · Βλέπετε τον πίνακα με τίτλο «το άλμα της Σαπφώς από το βράχο της Λευκάδας» του Μορώ:

    Υπάρχει επίσης ένας πίνακας με τίτλο «Σαπφώ και Φάωνας» του David Jacques-Louis.

 http://www.artissimo.gr/photos_2/small_Marina_Krilovich.jpg

  · Η όπερα Σαπφώ ήταν παραγγελία της Όπερας του Παρισιού και παρουσιάστηκε για πρώτη φορά το 1851. Αναφέρεται στην ιστορία της Σαπφώς και του Φάωνα, και τελειώνει με την αυτοκτονία της Σαπφώς, όταν ο Φάωνας την προδίδει. Συνθέτης ο Σαρλ Φρανσουά Γκουνό (1818-1893), που έχε γράψει και την όπερα Φάουστ.

 Μέγαρο Μουσικής Αθήνας : Μαρίνα Κρίλοβιτς : Η πρωταγωνίστρια της όπερας σε ρεσιτάλ στο Μέγαρο Μουσικής (Χειμώνας 2007-2008)

 

·  Μελοποιήσεις ποιημάτων της Σαπφώς στα νεότερα χρόνια "Σαπφώ", δισκος/CD, ερμηνευτής Αλέκα Κανελλίδου, στιχουργός Σαπφώ, συνθέτης Σπύρος Θαλλασόπουλος.

·  "Sappho de Mytilene", μουσική Αγγελική Ιονάτου, ερμηνεία Νένα Βενετσάνου, στίχοι Σαπφώ.

 

   · Το θεατρικό έργο «Σαπφώ» του Lawrence Dyrell που γράφηκε στη Ρόδο το 1947. Στο έργο αυτό ο Φάων παρουσιάζεται σαν καταραμένος αλήτης, ερημίτης, ενώ η βασική τραγική σύγκρουση είναι της ποιήτριας Σαπφώς με το Χρόνο.

   

 

Αρχή σελίδας

 

 

 

Προηγούμενα έτη

  

Η ομάδα της ιστοσελίδας του σχολείου μας

Λεξικό της ερεσιώτικης γλώσσας

Οι μαθητές δημιουργούν

Εντυπώσεις καθηγητών που υπηρέτησαν στο σχολείο μας

Οι Παραδοσιακές Φορεσιές της Ερεσού

Λουλούδια-Φύση

Μαθητές του σχολείου μας φωτογραφίζουν τη φύση της Ερεσού καθώς και τα λουλούδια που υπάρχουν στις αυλές των σπιτιών.

Οι γειτονιές της Ερεσού

Τα σπίτια, οι γειτονιές και τα σοκάκια της Ερεσού σε μία συλλογή από φωτογραφίες που τράβηξαν  μαθητές του σχολείου.

Εκδρομές- Περίπατοι

Φωτογραφίες από εκδρομές και περιπάτους του σχολείου μας.
Γιορτές και εκδηλώσεις
Εθνικές επέτειοι, γιορτές και εκδηλώσεις.

Εκπαιδευτικές εκδρομές

Εκδρομές που πραγματοποιεί το σχολείο μας στο πλαίσιο διαφόρων εκπαιδευτικών προγραμμάτων.

Θεατρική ομάδα

Ποιο έργο θα ανεβάσει φέτος η θεατρική ομάδα του σχολείου μας; Ποιοι μαθητές συμμετέχουν;  Πατήστε εδώ για πληροφορίες.

Συνδέσεις

 

Οικολογία

Αναζήτηση στο Διαδίκτυο

 

© Γυμνάσιο Ερεσού 2007-2009

ΚΕΝΤΡΙΚΗ | ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΜΑΣ | ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ | ΜΑΘΗΤΕΣ | ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ | ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ | ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ | ΧΑΡΤΗΣ ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΑΣ